رویة محاکم شهرستانها در خصوص دعوای اثبات وقوع معامله یا اثبات مالکیت متفاوت از رویه محاکم تهران است

جلسه نشست قضائی

موضوع: احراز صحت و اصالت سند بیع
پرسش: در صورتی که احد از متعاملین در معامله بیع، دادخواستی به خواسته تنفیذ بیع به دادگاه ارائه کند، آیا دادگاه مکلف به احراز صحت بیع است یا احراز صحت و اصالت سند بیع کافی خواهد بود؟

نظر هیئت عالی

نشست قضایی (1) مدنی: در مورد املاک ثبت شده در دفتر املاک، تنفیذ بیع و یا اعلام صحت معامله به لحاظ داشتن جنبه اعلامی، اثر وضعی ندارد و اقتضادارد خواهان دعوای الزام به وفای به عهد و تنظیم سند رسمی طرح و اقامه نماید که در اینصورت دادگاه با ورود در ماهیت دعوا در صورت احراز معامله و صحت آن رأی مقتضی صادر خواهد نمود. به نظر میرسد خواسته تنفیذ بیع و صحت معامله و اصالت آن در مواردیکه قانونگذار چنین دعوایی را پیشبینی نموده باشد، منجمله تبصره ذیل ماده 6 قانون اراضی شهری و تبصره ذیل ماده 7 قانون زمین شهری و قانون نحوه صدور اسناد مالکیت املاکی که اسناد ثبتی آنها در اثر جنگ یا حوادث غیرمترقبه مانند زلزله، سیل و آتشسوزی از بین رفتهاند، محمل قانونی داشته و امکانپذیر است و در سایر موارد با توجه به ماده 22 قانون ثبت و مواد 47 و 48 همان قانون طرح دعوای الزام به تنظیم سند ضروری است و تأیید صحت معامله قابل پذیرش نمیباشد.

نظر اکثریت

در این خصوص مندرجات ستون خواسته باید مدنظر قرار گیرد در صورتی که خواسته خواهان احراز صحت بیع توسط دادگاه و تنفیذ مفاد و ماهیت آن باشد دادگاه باید دقیقاً شرایط عمومی متعاهدین برای انعقاد عقد (ماده 190 قانون مدنی) و سایر شرایط اختصاصی عقد را بررسی و درصورت احراز صحت آن، رأی بر تنفیذ بیع صادر نماید ولی در صورتی که خواسته خواهان صرفاً احراز صحت و اصالت سند بیع باشد دادگاه صرفاً رسیدگی شکلی کرده و صحت سند تنظیمی را بررسی و در صورت احراز صحت امضاها و انتساب آن به صاحبان آن صحت و اصالت سند بیع را تنفیذ خواهد کرد.

نظر اقلیت

در هر صورت دادگاه مکلف است صحت بیع را احراز نماید و این مستلزم توجه کامل به شرایط حینالعقد طرفین و شرایط عمومی و اختصاصی حاکم بر عقد خواهد بود.

پذیرش وکالت در دعاوی املاک و اراضی...